SAYIŞTAY KANUNU TASARISI TASLAĞI
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
Madde 1.- Bu Kanunun amaç ve kapsamı; kamuda hesap verme sorumluluğunun ve saydamlığın sağlanması, kamu idarelerinin etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun bir biçimde çalışması ve kamu kaynaklarının öngörülen hedefler ve amaçlara uygun olarak kullanılmasını sağlamak için Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yapılacak denetimleri, sorumluların hesap ve işlemlerinin kesin hükme bağlanmasını ve kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak üzere Sayıştayın kuruluşunu, işleyişini, denetim ve yargılama usullerini, mensuplarının niteliklerini, seçim ve atanmalarını, ödev ve yetkilerini, hakları ve yükümlülüklerini, Sayıştay Başkan ve üyeleri ile diğer meslek mensuplarının teminatını düzenlemektir.
Tanımlar
Madde 2.- Bu Kanunun uygulanmasında;
Sayıştay Denetimi: Düzenlilik ve performans denetimini,
Düzenlilik Denetimi: Mali denetim ve uygunluk denetimini,
Mali Denetim: Hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, kamu idarelerinin faaliyet, mali yönetim ve kontrol sistemlerinin değerlendirme sonuçları esas alınarak mali tablolarının güvenilirliği ve doğruluğu hakkında kanaat oluşturulmasını içeren denetimi,
Uygunluk Denetimi: Kamu idarelerinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunun incelenmesini içeren denetimi,
Performans Denetimi: Hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, kamu idarelerinin iyi yönetim ilkeleri esas alınarak kaynaklarının tutumlu ve verimli kullanımı ile faaliyetlerinin kurum hedeflerine ulaşmadaki etkinliğinin değerlendirilmesini,
Sayıştay Yargısı: Kanunlarda belirlenen sorumluların hesap ve işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığının kesin hükme bağlanmasını ve bununla ilgili kanun yollarını,
Yargı Raporu: Sayıştay dairelerince yapılacak yargılamaya esas olmak üzere, denetçiler tarafından genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında tespit edilen kamu zararına ilişkin düzenlenen raporu,
Sayıştay Raporu: Denetimler sonucu hazırlanarak Sayıştay Başkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan veya kamu idarelerine gönderilen raporu,
Sayıştay Araştırması: Sayıştayın görev alanı ile ilgili konularda yapılan denetim dışı çalışmaları,
Kamu İdaresi: Kamu veya özel hukuk hükümlerine tabi olup olmadığına bakılmaksızın Sayıştay denetimine tabi tüm idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme, bağlı ortaklık ve şirketleri,
Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdareleri: Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda tanımlanan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerini,
Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kamu İdareleri: Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda tanımlanan merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerini,
Kamu Kaynakları: Kamuya ait veya kamu gücü kullanılarak elde edilen gelirler, taşınır ve taşınmaz mallar, para, alacak ve haklar, bağış ve yardımlar, insan kaynakları ve borçlanma suretiyle elde edilenler dahil her türlü değerleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sayıştayın Bağımsızlığı, Denetim Alanı, Görev ve Yetkileri
Kuruluş ve bağımsızlık
Madde 3.- Sayıştay Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş; işlevsel, kurumsal ve mali bağımsızlığı olan, bu Kanun ve diğer kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve kesin hükme bağlama işlerini yapmakla görevli ve yetkili, yüksek denetim ve mali yargı organıdır. Sayıştayın yönetimi ve temsili Sayıştay Başkanına aittir.
Denetim alanı
Madde 4.- Sayıştay;
a) Genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile sosyal güvenlik kurumlarını, mahalli idareleri, özel kanunlarla kurulmuş bulunan kamu idarelerini (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları hariç),
b) (a) bendinde sayılan idarelere bağlı veya bu idarelerin kurdukları veya ortak oldukları her çeşit idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketleri (kamu payının yarıdan az olması halinde ortaklık hakları yönüyle),
c) Kamu idareleri tarafından yapılan tüm kaynak aktarımları ve kullanımları ile yurtiçi ve yurtdışından sağlanan diğer kaynakların ve fonların kullanımını,
d) Kamu idareleri bütçelerinde yer alıp almadığına bakılmaksızın tüm kamu hesaplarını (özel hesaplar dahil), fonlarını, kaynaklarını ve faaliyetlerini,
e) Andlaşma veya sözleşme ile denetlenmesi öngörülen uluslararası kuruluş ve örgütlerin hesap ve işlemlerini,
denetler.
Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimi ile ilgili görevler Anayasa, bu Kanun ve diğer kanunlarda öngörülen esas ve usuller çerçevesinde yerine getirilir.
Sayıştayın görevleri
Madde 5.- Sayıştay;
a) Kamu idarelerinin hesap verme sorumluluğu çerçevesinde bütün faaliyet, karar ve işlemlerini denetler ve sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine doğru, yeterli, zamanlı bilgi ve raporlar sunar.
b) Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin; gelir, gider ve mal hesaplarıyla bu hesaplarla ilgili işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığını yargılama yoluyla kesin hükme bağlar.
c) Genel uygunluk bildirimini, Anayasada belirtilen süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.
Sayıştay, bu Kanun ve diğer kanunlarla kendisine verilen görevleri yerine getirir.
Sayıştayın yetkileri
Madde 6.- Sayıştay, bu Kanun veya diğer kanunlarla kendisine verilen görevlerin yerine getirilmesi sırasında kamu idareleri ve görevlileri ile diğer gerçek ve tüzel kişilerle (Bankalar dahil) doğrudan yazışmaya, bilgi ve belgeyi istemeye, gerekli gördüğü her türlü belge, defter ve kayıtlar ile işlem ve faaliyetleri işlem ve olayın her aşamasında görevlendirdiği mensupları aracılığıyla görmeye veya dilediği yere getirtmeye ve sözlü bilgi almak üzere her derece ve sınıftan kamu görevlileri ile ilgilileri çağırmaya, denetimi ile ilgili idare ve diğer tüzel kişilerden temsilci istemeye yetkilidir.
Sayıştay, kamu idarelerinin hesap, işlem ve faaliyetlerini, hesap veya faaliyet dönemine bağlı olmaksızın yılı içinde veya yıllar itibariyle denetleyebileceği gibi sektör, program, proje ve konu bazında da denetleyebilir.
Denetimler sırasında gerekli görülmesi halinde, meslek mensuplarıyla birlikte Sayıştay dışından uzman çalıştırılabilir veya bilirkişi görevlendirilebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sorumlular ve Sorumluluk
Sorumlular ve sorumluluk halleri
Madde 7.- Bu Kanunda yer alan sorumlular ve sorumluluk; Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk halleridir.
Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur. Bu sorumluluğun yerine getirilmesine ilişkin hususlar Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak Sayıştay raporlarında konu edilebileceği gibi kamu zararına sebep olunan durumlarda bu zararın tazmin edilmesine yönelik hükme bağlama işlemi ile de sonuçlandırılabilir.
Usulüne uygun biçimde görevlendirilmediği halde kendiliğinden veya verilen emir üzerine gelirleri toplayan, harcayan, malları saklayan ve idare edenlerle her türlü mali iş ve işlemleri yürütenlerin işlemleri bir hesaba dahil edilmediği takdirde, sorumluluk bunlar hakkında da uygulanır. Bu durum yöneticilerinin yazılı emirleri üzerine meydana gelmiş ise sorumluluğa onlar da ortak olur.
Hesapların verilmesi, muhasebe birimlerinin ve muhasebe yetkililerinin bildirilmesi
Madde 8.- Kamu idarelerinin hesapları, muhasebe yetkilileri tarafından hazırlanarak üst yöneticiler veya görevlendireceği harcama yetkilileri tarafından denetime hazır bekletilir veya Sayıştayın bildireceği yere gönderilir.
Bu hesaplara ilişkin ve mevzuatına uygun olarak tutulan defter, kayıt ve belgelerden Sayıştaya sunulacak olanların çeşitleri, verilme yer, süre ve usulleri Sayıştay tarafından belirlenir.
Hesapların verilmemesinden doğan sorumluluk, görev başında bulunan sonuncu muhasebe yetkilisi ile üst yönetici veya görevlendireceği harcama yetkilisine aittir.
Sayıştay denetimine tabi kamu idareleri, her hesap yılı başından önce merkez, yurt içi ve yurt dışındaki muhasebe birimlerinin türleri ile bulundukları yerleri, görev alanlarının sınır ve kapsamını, bunlara bağlı mutemetliklerle depo, ambar ve benzeri işyerlerinin açık adreslerini, görev başındaki muhasebe yetkililerinin ad ve soyadlarıyla sicil numaralarını Sayıştaya bildirmek ve imza sirkülerlerini göndermekle yükümlüdür.
Yıl içinde yapılan değişiklikler, değişiklik tarihinden itibaren en çok bir ay içinde aynı şekilde Sayıştaya bildirilir.
Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu
Madde 9.- Kamu idareleri ve görevlileri, denetim ve araştırma ile görevlendirilmiş olanlara her türlü bilgi ve belgeyi ibraz etmek, görevin düzenli olarak yapılmasını sağlayacak tedbirleri almak ve her türlü yardım ve kolaylığı göstermek zorundadır.
Bu madde gereklerini haklı bir sebebe dayanmaksızın tam olarak yerine getirmeyen ilgililer hakkında, Sayıştayın istemi üzerine dairelerince disiplin kovuşturması yapılarak haklarında genel ve özel hükümler dairesinde işlem de yapılır.
Ayrıca bunların her türlü ödemeleri, Sayıştayın istemi üzerine ilgili idarelerince, hesabı veya istenen bilgi, belge ve defterleri eksiksiz verinceye kadar yarım olarak ödenir. Yarım aylık kesilmeye başlandığı tarihten itibaren sorumlular en çok üç ay, diğer görevliler ise Sayıştayca belli edilen süre içinde, yine hesabı veya istenilen bilgi, belge ve defterleri vermez veya denetleme ve yargılamayı güçleştiren sebepleri ortadan kaldırmazlarsa bu defa ilgili idarelerince tayinlerindeki usule göre işten el çektirilerek haklarında gerekli kovuşturma yapılır.
Sayıştay ilâmlarının infazını izlemeyenler hakkında da aynı hükümler uygulanır.
İlgili idarelerin üst yöneticileri bu madde hükümlerinin uygulanması ve sonucu hakkında Sayıştaya bilgi vermek zorundadır.
İKİNCİ KISIM
Teşkilat Yapısı
BİRİNCİ BÖLÜM
Sayıştayın Mensupları ve Teşkilatı
Sayıştay mensupları
Madde 10.- Sayıştay mensupları şunlardır.
1- Meslek mensupları:
a) Sayıştay Başkanı,
b) Daire Başkanları ve Üyeler,
c) Başraportörler, Raportörler, Uzman Denetçiler, Başdenetçiler ve Denetçiler,
d) Denetçi Yardımcıları,
e) Başsavcı ve Savcılar,
2- Yönetim mensupları.
Sayıştayın organları
Madde 11.- Sayıştayın kuruluşuna dahil organlar şunlardır:
a) Başkanlık,
b) Daireler,
c) Genel Kurul,
d) Temyiz Kurulu,
e) Daireler Kurulu,
f) Rapor Değerlendirme Kurulu,
g) Yüksek Disiplin Kurulu,
h) Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulu,
i) Denetim, Planlama ve Koordinasyon Kurulu,
j) Denetim ve Denetim Destek Grup Başkanlıkları,
k) Savcılık,
l) Yönetim Birimleri.
İKİNCİ BÖLÜM
Sayıştay Mensuplarının Nitelikleri, Seçimi ve Atanması
Sayıştay başkan ve üyelerinin nitelikleri
Madde 12.- Sayıştay Başkan ve üyelerinin aşağıdaki nitelikleri taşıması gerekir.
1- Genel nitelikler
Hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri veya öğrenim itibariyle bunlara denkliği Yüksek Öğretim Kurulu tarafından onanmış yurtiçinde veya yurtdışındaki en az dört yıllık fakülte veya yüksek okullardan birini bitirmiş ve mali, iktisadi ve hukuki konularla ilgili kamu görevlerinde en az yirmi yıl çalışmış olmak.
2- Özel nitelikler
A- Sayıştay Başkanlığı için:
a) Sayıştay daire başkanlığı veya üyeliğinde,
b) Bakanlık, müsteşarlık, müsteşar yardımcılığı ve valilikte,
c) Rektörlük ve dekanlıkta,
d) Bakanlık genel müdürlüklerinde,
e) Kanunla kurulmuş ve kendisine kamu görevi verilmiş kamu idarelerinin başkanlıklarında,
en az üç yıl başarı ile çalışmış olmak.
B- Üyelik için:
a) (A) fıkrasının b, c, d, e, bentlerinde sayılan görevlerde,
b) Sayıştay denetçiliği, başraportörlüğü, raportörlüğü ile Sayıştay başsavcı ve savcılığında,
c) Profesörlükte,
d) Adli ve idari yargı hakimliğinde,
e) Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumları denetim elemanlığı görevlerinde,
en az üç yıl başarı ile çalışmış olmak.
Sayıştay dışından üye seçilenler, son görev yaptığı idare ile ilgili işlere üç yıl süre ile bakamazlar.
Sayıştay Başkanının seçimi
Madde 13.- Sayıştay Başkanı, bu Kanunda yazılı niteliklere sahip isteklilerden 16 ncı madde esaslarına göre Sayıştay Başkan ve Üyeleri Ön Seçim Geçici Komisyonunca belirlenecek iki aday arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca gizli oyla seçilir.
Sayıştay Başkanı seçilebilmek için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olmamak kaydıyla, mevcudun salt çoğunluğunun oyu aranır.
Sayıştay Başkanının görev süresi yedi yıldır. Süresi biten yeniden seçilebilir. Yeniden seçilemeyen veya seçime girmeyen Sayıştay Başkanının görev süresi yeni Başkan göreve başlayıncaya kadar devam eder. Görevi sona eren Sayıştay Başkanı boş kadro şartı aranmaksızın Sayıştay üyesi olarak görevine devam eder, boşalan ilk üye kadrosu kendisine tahsis edilir.
Daire Başkanlarının seçimi
Madde 14.- Sayıştay daire başkanları, Sayıştay Genel Kurulunca en az üç yılını doldurmuş üyeler arasından gizli oyla seçilir. Daire Başkanı seçilebilmek için üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. İlk üç oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, üçüncü oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır. Dördüncü oylamada en fazla oy alan üye Daire Başkanı seçilmiş olur.
Daire başkanlarının görev süresi dört yıldır. Süresi dolan veya kendi isteği ile üyeliğe dönmüş olanlar yeniden seçilebilir.
Seçim, görev süresinin bittiği tarihten, diğer sebeplerle boşalma halinde boşalmanın vuku bulduğu tarihten itibaren on beş gün içinde yapılır. Çalışmaya ara verme müddeti bu sürenin hesabında dikkate alınmaz.
Başkanlıktan ayrılan daire başkanları, boş üye kadrosu şartı aranmaksızın üyeliğe dönerler. Boşalan ilk üye kadrosu kendilerine tahsis edilir.
Üyelerin seçimi
Madde 15.- Sayıştay üyelerinin dörtte üçü Sayıştay meslek mensuplarından, geriye kalanlar diğer adaylar arasından seçilir. Üyeliklerde boşalma olması halinde boşalan kontenjan için seçim yapılır. Daire Başkanlığı kadroları da bu hesaba dahildir.
Sayıştay Başkanlığı boşalan üyelik sayısının beşi bulduğu tarihten itibaren yedi gün içinde başlamak üzere Resmi Gazete ve diğer basın ve yayın organları kanalı ile seçim için duyuru yapar. Başvurular Sayıştay'a yapılır. Üye adaylığı için başvuru süresi, ilk duyuru tarihinden itibaren bir aydır.
Sayıştay Genel Kurulunca, Sayıştay'a başvuranların sicilleri üzerinde yapılacak inceleme sonucunda, bu Kanunda yazılı niteliklere sahip oldukları anlaşılanlar arasından mevcut üye sayısının salt çoğunluğunun gizli oyu ile her boş yer için dörder aday seçilir. Aday seçimi, başvuru süresinin bitiminden itibaren otuz iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Seçim sonuçları, seçimi takip eden üç iş günü içerisinde Sayıştay Başkanlığınca Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulur. Otuz iş günlük sürede seçim tamamlanamadığı takdirde Sayıştay Başkanlığı aday adaylıkları kabul edilmiş olanların tümünü kontenjan gruplarını da belirtmek suretiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunar. Bu durumda, aday seçimi müteakip fıkrada belirtilen usule göre yapılır.
Sayıştay Başkanlığınca bildirilenler arasından bu maddenin birinci fıkrasındaki dağılım oranları dahilinde 16 ncı madde esaslarına göre boş üyelik sayısının iki katı kadar belirlenen adaylar, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna sunulur. Dağılım oranları dahilinde gösterilen adaylar için ayrı ayrı listeler halinde, birleşik oy pusulası düzenlenir. Adayların adlarının karşısındaki özel yer işaretlenmek suretiyle oy kullanılır. Seçilecek üyelerin sayısından fazla verilen oylar geçersiz sayılır.
Ön Seçim Geçici Komisyonu
Madde 16.- Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda yapılacak Sayıştay Başkanlığı ve Sayıştay üyeliği seçimleri için gerekli değerlendirmeleri yapmak ve aday belirlemek üzere Sayıştay Başkanı ve Üyeleri Ön Seçim Geçici Komisyonu kurulur.
Bu Komisyon, Plan ve Bütçe Komisyonu üyeleri arasından, siyasi partiler ile bağımsızların Türkiye Büyük Millet Meclisindeki temsil güçleri oranında ve ad çekme usulü ile belirlenen onbeş kişiden oluşur. Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı, kendi siyasi parti grubunun kontenjanından Ön Seçim Geçici Komisyonuna katılır ve başkanlık eder.
Ön Seçim Geçici Komisyonu mevcudun salt çoğunluğu ile toplanır. Sayıştay Başkan adaylarının seçiminde aday listesi, Sayıştay üye adaylarının seçiminde ise kontenjan gruplarına göre düzenlenen birleşik oy pusulası kullanılır. Aday seçimleri gizli oyla yapılır. Aday seçilebilmek için ilk turda üye tam sayısının salt çoğunluğu, ikinci turda oylamaya katılanların salt çoğunluğu aranır. İlk iki oylamada sonuç alınamadığı takdirde, geçerli oyların en yükseğini alanlar seçilmiş sayılır. Adayların belirlenmesi sırasında oylarda eşitlik olması halinde, eşit oy alanlar arasında yeniden oylama yapılır.
Ön Seçim Geçici Komisyonu gerekli gördüğü hallerde adaylarla mülakat yapabilir.
Raportör ve denetçilerin nitelikleri, mesleğe alınmaları ve atanmaları
Madde 17.- Başraportör, raportör, uzman denetçi, başdenetçi ve denetçiler denetçi yardımcılığından yetişirler.
Denetçi yardımcılığına, Hukuk, Siyasal Bilgiler, İktisat Fakülteleriyle İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinden veya öğretim itibariyle bunlara denkliği Yüksek Öğretim Kurulu tarafından onanmış yurt içi veya yurt dışındaki fakülte veya yüksek okullardan birini bitirmiş olanlar arasından açılacak sınavı kazananlar Sayıştay Başkanı tarafından aday olarak atanırlar.
Sınava girebilmek için 31 yaşından gün almamış ve Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde gösterilen genel nitelikleri haiz olmak şarttır.
Denetçi Yardımcılarının adaylık süresi en az bir, en çok iki yıldır.
Adaylık süresi sonunda; bilgi, çalışma ve ahlâk bakımından hizmete elverişli görülenler Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulunun kararı ve Sayıştay Başkanının onayı ile denetçi yardımcılığına atanırlar. Hizmete elverişli görülmeyenlerin görevine Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulu kararı ve Sayıştay Başkanının onayı ile son verilir.
Denetçi yardımcıları bir meslek kursu veya stajına tabi tutulurlar. Kursta okutulacak derslerle stajın şekil ve şartları, kursun veya stajın süresi kurs veya staj sonundaki sınav usulleri ve diğer hususlar yönetmeliğinde belirtilir. Denetçi olabilmek için kurs veya stajdan sonra yapılacak meslek sınavını başarmak şarttır.
Başraportör, raportör, uzman denetçi, başdenetçi ve denetçiler, Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulu kararı ve Sayıştay Başkanının onayı ile atanırlar.
Sayıştay meslek mensuplarının yükselme süreleri iki yıldır.
Başsavcı ve savcıların nitelikleri ve atanmaları
Madde 18.- Sayıştay savcıları, Sayıştay Başkanının olumlu görüşü alındıktan sonra Maliye Bakanlığınca yapılacak teklif üzerine ortak kararname ile atanırlar. Bunların aşağıdaki nitelikleri taşıması gerekir:
1- Hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri veya öğrenim itibariyle bunlara denkliği Yüksek Öğretim Kurulu tarafından onanmış yurtiçindeki veya yurtdışındaki en az dört yıllık fakülte veya yüksek okullardan birini bitirmiş olmak ve kamu hizmetinde en az yirmi yıl çalışmış olmak,
2- Maliye Bakanlığı merkez denetim elemanlığı veya daire başkanlığı ve üstü görevlerde bulunmuş olmak.
Sayıştay Başsavcısı birinci sınıfa ayrılmış ve üyeliğe seçilme hakkını kaybetmemiş Sayıştay savcıları arasından Sayıştay Genel Kurulunca seçilir.
Ataması yapılan başsavcı ve savcıların Sayıştay dışındaki hizmet sürelerinin üçte ikisi değerlendirilerek intibakları yapılır.
Yönetim mensuplarının nitelik ve atanmaları
Madde 19.- Yönetim mensuplarının, Devlet Memurları Kanununda yazılı nitelikleri taşımaları gerekir. Bunlar, Devlet Memurları Kanunu uyarınca kurulacak kurulun kararı üzerine Sayıştay Başkanının onayı ile atanırlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kuruluş, İşleyiş , Görev ve Yetkiler
Başkanlık
Madde 20.- Başkanlık; Sayıştay Başkanı, başkan yardımcıları ve bölüm başkanlarından oluşur.
Sayıştay Başkanı
Madde 21.- Sayıştay Başkanı, kurumun en üst yöneticisi olup genel işleyişten sorumludur. Kanunlarla verilen görevlerin iyi yapılması ve yönetimin düzenli bir surette yürütülmesi için gerekli tedbirleri alır.
Genel Kurulun Başkanı olup gerekli gördükçe Temyiz Kurulu ve Daireler Kuruluna da başkanlık eder. Bu kurullara verilecek işleri düzenler ve görüşmeleri yönetir.
Sayıştay Daire Başkanları ve üyelerinin dairelere ayrılması, ihtisas dairelerinin belirlenmesi, işlerin dairelere dağıtılması, meslek mensupları ve yönetim mensuplarının görevleri ve görev yerlerinin tayin ve tespit edilmesi, denetim ve denetim destek grup başkanlıklarının kurulması Sayıştay Başkanına aittir. Gerekli gördüğü durumlarda, en çok beş denetçiyi Başkanlık danışmanı olarak görevlendirir.
Sayıştay Başkanı görevinde bulunamayacağı zaman daire başkanlarından birini yerine vekil bırakır. Vekil tayin etmemiş olduğu veya Sayıştay Başkanlığının açık bulunduğu hallerde daire başkanlarının en kıdemlisi Sayıştay Başkanlığına vekalet eder.
Başkan yardımcıları
Madde 22.- Sayıştay Başkanı, biri denetim diğeri yönetim ile ilgili işlerde kendisine yardımcı olmak üzere üyeler arasından iki başkan yardımcısı görevlendirir.
Denetimle ilgili Başkan Yardımcısı, denetim faaliyetlerinin yürütülmesi, raporlanması ve gözden geçirilmesinden sorumlu olup, denetim ve denetim destek grup başkanlıklarının çalışmalarını Sayıştay Başkanı adına yönetir. Denetimle ilgili Başkan Yardımcısına verilmiş görevlerin yerine getirilmesinde yardımcı olmak üzere Sayıştay Başkanının onayı ile, birinci sınıfa ayrıldıktan sonra en az üç yıl çalışmış meslek mensupları arasından en çok beş bölüm başkanı görevlendirilir.
Yönetimle ilgili Başkan Yardımcısı, yönetim birimlerini Sayıştay Başkanı adına yönetir. Yönetimle ilgili Başkan yardımcısına verilmiş görevlerin yerine getirilmesinde yardımcı olmak üzere Sayıştay Başkanının onayı ile dördüncü ve daha yukarı derecelerdeki meslek mensuplarından en çok beş bölüm başkanı görevlendirilir.
Başkan yardımcıları Genel Kurul toplantılarına katılırlar. Bunlara daire başkanlarına ödenmekte olan yüksek hakimlik tazminatı ile temsil tazminatı ödenir.
Daireler
Madde 23.- Bir başkan ile altı üyeden kurulu daireler, bir başkan ve dört üye ile toplanır; hüküm, görüş bildirme ve kararlar oy çokluğuyla verilir.
Daireler;
a) Hesap mahkemesi olarak yargı raporlarını hükme bağlar.
b) Sayıştay raporları hakkında görüş bildirir.
c) Sayıştay Başkanı tarafından görüşülmesi istenilen diğer konular hakkında görüş bildirir veya karar verir.
Sayıştay raporlarının dairelerde görüşülmesi sırasında ilgili grup başkanı veya raporun denetçisi katılarak görüşünü açıklar.
Sayıştay raporlarının görüşülmesi sırasında açıklamalarda bulunması için ilgili kamu idaresinin üst yöneticisi veya temsilcisi de çağrılabilir.
Daire başkanlığının boşalması, daire başkanının izinli veya özürlü olması veya Sayıştay Başkanlığına vekalet etmesi halinde en kıdemli üye daire başkan vekilliğini yapar. Kıdemde esas, üyeliğe seçilmedir.
Daire başkanları, üyeler ve raportörler
Madde 24.- Daire başkanları, dairelerine verilen yargı raporları ve Sayıştay raporlarına ilişkin işlemlerin sonuçlandırılması, Sayıştay Başkanı tarafından dairelerine intikal ettirilen konular hakkında daire görüş veya kararının bildirilmesi ve diğer işlerin yapılmasını sağlamakla görevlidir.
Üyeler, yargı raporlarını ve Sayıştay raporlarını inceler ve düşüncelerini yazılı olarak belirtir. Bu Kanunda gösterilen diğer işleri de yapar.
Raportörler, bağlı bulundukları daire ve kurullara bu Kanunla verilen görevlerle ilgili kararları yazmak ve verilen hükümler dairesinde tutanak ve ilâmları düzenlemek ve bunların gerektirdiği diğer işlemleri yapmakla görevlidir.
Genel Kurul
Madde 25.- Genel Kurul, Sayıştay Başkanının başkanlığında başkan yardımcıları, daire başkanları ve üyelerden oluşur.
Genel Kurul aşağıda belirtilen görevleri yerine getirir:
a) İçtihadın birleştirilmesi kararı alır.
b) Sayıştaya ilişkin kanun tasarısı ve teklifleri hakkında görüş bildirir.
c) Sayıştay Başkanı tarafından incelenmesi istenilen diğer konular hakkında görüş bildirir veya karar verir.
d) Bu Kanunla verilen diğer görevleri yapar.
Başsavcı doğrudan doğruya veya Sayıştay Başkanının çağrısı üzerine, oy hakkı olmamak üzere Genel Kurul toplantılarına katılır.
Genel Kurul mevcut üye sayısının en az üçte ikisi ile toplanır, mevcudun salt çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliğinde Sayıştay Başkanının bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
Genel uygunluk bildirimlerinin görüşülmesi sırasında açıklamalarda bulunması için ilgili kamu idaresinin üst yöneticisi veya temsilcisi de çağrılabilir. Bu görüşmeler sırasında Maliye Bakanlığı adına bir yetkili ile Sayıştay Başsavcısı da hazır bulunur.
Temyiz Kurulu
Madde 26.- Temyiz Kurulu 2 yıl için Sayıştay Genel Kurulunca, Rapor Değerlendirme Kurulunda görevlendirilenler dışında kalan daire başkanları arasından seçilecek 4 daire başkanı ile her daireden seçilecek 2 üyeden kurulur ve her yıl üyelerin yarısı yenilenir. Üyeliği sona erenler Kurula tekrar seçilebilir. Kurula en kıdemli daire başkanı başkanlık eder.
Kurul üye tamsayısının en az üçte ikisi ile toplanır. Kanuni mezuniyet ve münhal üyelik sebebiyle toplantı yeter sayısının sağlanamadığı hallerde, dairelerden Kurula seçilmiş bulunan üye sayısını aşmamak ve o toplantıya münhasır olmak kaydıyla Kurul Başkanı tarafından yeter sayıyı sağlayacak kadar üye toplantıya davet edilebilir. Mevcudun salt çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliği halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Kararı temyiz edilen daire başkan ve üyelerinin oy hakkı olmaz. Temyiz Kurulu üyeleri 24 üncü maddede gösterilen görevleri de yapar. Duruşmalı oturumlarda savcı kurul huzurunda görüşünü açıklar.
Temyiz Kurulu Sayıştay dairelerince verilen ilâmların son hüküm merciidir.
Daireler Kurulu
Madde 27.- Daireler Kurulu, Rapor Değerlendirme Kurulunda görevlendirilen ve Temyiz Kuruluna seçilen daire başkanı ve üyelerin dışında kalan daire başkanı ve üyelerden kurulur. En kıdemli daire başkanı Kurula başkanlık eder.
Kurul üye tamsayısının en az üçte ikisi ile toplanır. Kanuni mezuniyet sebebiyle toplantı yeter sayısının sağlanamadığı hallerde, dairelerden kurula görevlendirilmiş üye sayısını aşmamak ve o toplantıya münhasır olmak kaydı ile Kurul Başkanı tarafından yeter sayıyı sağlayacak kadar üye toplantıya davet edilebilir. Mevcudun salt çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliği halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
Daireler Kurulu;
a) Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince mali konularda düzenlenecek yönetmelikler,
b) Denetim ile ilgili yönetmelikler dışında kalan ve bu Kanun gereğince hazırlanacak diğer yönetmelikler,
c) Sayıştay Başkanı tarafından incelenmesi istenen konular,
hakkında görüş bildirir.
Bu Kanunla kendisine verilmiş olan diğer görevleri de yapar.
Kamu idarelerince mali konularda düzenlenecek yönetmelikler, Sayıştayın istişari görüşü alınarak yürürlüğe konulur. Sayıştay bu görüşünü istemin yapılması tarihinden itibaren en geç iki ay içinde bildirir.
Rapor Değerlendirme Kurulu
Madde 28.- Kurul, Sayıştay Başkanı tarafından 2 yıl için daire başkanları arasından görevlendirilen 2 daire başkanı ile her daireden görevlendirilen bir üye ve denetimden sorumlu Başkan Yardımcısından oluşur. Kurul üyeliğinde boşalma olması halinde kalan süreyi tamamlamak üzere Sayıştay Başkanı tarafından boşalan yer için görevlendirme yapılır.
Kurulun başkanı Sayıştay Başkanıdır. Başkanın katılamadığı durumlarda en kıdemli daire başkanı Kurula başkanlık eder.
Kurul üye tamsayısının en az üçte ikisi ile toplanır. Kanuni mezuniyet sebebiyle toplantı yeter sayısının sağlanamadığı hallerde, kurula görevlendirilmiş üye sayısını aşmamak ve o toplantıya münhasır olmak kaydı ile Kurul Başkanı tarafından yeter sayıyı sağlayacak kadar üye toplantıya davet edilebilir. Mevcudun salt çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliği halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
Rapor Değerlendirme Kurulu;
a) Sayıştay raporları,
b) Denetim ile ilgili konularda hazırlanacak yönetmelikler,
c) Sayıştay Başkanı tarafından incelenmesi istenen konular,
hakkında görüş bildirir.
Sayıştay raporlarının Kurulda görüşülmesi sırasında ilgili grup başkanı veya raporun denetçisi katılarak görüşünü açıklar.
Sayıştay raporlarının görüşülmesi sırasında açıklamalarda bulunması için ilgili kamu idaresinin üst yöneticisi veya temsilcisi de çağrılabilir.
Yüksek Disiplin Kurulu
Madde 29.- Yüksek Disiplin Kurulu, her takvim yılı için Sayıştay Genel Kurulunca her daireden seçilecek birer üye ile daire başkanları arasından seçilecek beş daire başkanından kurulur. Kurul üye tamsayısı ile toplanır. Disiplin kovuşturması yapılmasına ve disiplin cezası verilmesine ilişkin kararlar üçte iki çoğunlukla verilir. Kurula en kıdemli daire başkanı başkanlık eder.
Daire Başkanı veya üyelerden herhangi birinin kurula katılmadığı veya boşalma olduğu hallerde Daire Başkanı veya üyenin bağlı bulunduğu dairenin en kıdemli üyesi kurula katılır. Haklarında isnatta bulunulanlar, Disiplin Kurulu üyesi ise, kurula katılamazlar.
Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulu
Madde 30.- Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulu her takvim yılı için Genel Kurulca seçilecek bir daire başkanı, bir üye, bir uzman denetçi veya raportör, bir başdenetçi ile ilgili Başkan Yardımcısından kurulur. Kurula daire başkanı başkanlık eder. Aynı şekilde birer yedek üye seçilir.
Kurul üye tamsayısı ile toplanır ve oy çokluğuyla karar verir. Kurul üyeleri şahıslarını ilgilendiren konuların görüşüldüğü toplantılara katılamazlar.
Denetim, Planlama ve Koordinasyon Kurulu
Madde 31.- Denetim, Planlama ve Koordinasyon Kurulu, Sayıştay Başkanı, denetimden sorumlu Başkan Yardımcısı ve buna bağlı bölüm başkanlarından oluşur. Kurul, Sayıştay Başkanının katılamadığı durumlarda Başkan Yardımcısının başkanlığında toplanır.
Denetim, Planlama ve Koordinasyon Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Kurum stratejik planı ve yıllık programları hazırlamak,
b) Türkiye Büyük Millet Meclisinin, kamuoyunun ve denetlenen kamu idarelerinin beklentileri de dikkate alınarak denetim stratejik planlarını ve yıllık denetim programlarını hazırlamak.
c) Plan ve programların uygulamasını izlemek, değerlendirmek, gerekli koordinasyonu sağlamak, performans ölçüm sistemlerini oluşturmak ve Sayıştay faaliyet raporlarını hazırlamak.
d) Denetime ilişkin yönetmelik, standart, rehber ve el kitaplarını hazırlamak.
e) Sayıştay Başkanının görüşülmesini istediği konularda görüş bildirmek.
Denetim ve denetim destek grup başkanları, görev alanlarına ilişkin konuların görüşülmesi sırasında Kurul toplantılarına çağrılır.
Kurul toplantılarına; Kurum stratejik planlarının hazırlanması ve izlenmesine ilişkin hususların görüşülmesi sırasında, yönetimle ilgili Başkan Yardımcısı ve bölüm başkanları ile Sayıştay Başkanı tarafından her daireden görevlendirilecek birer üye ve denetim ve denetim destek grup başkanları da katılır.
Denetim ve denetim destek grup başkanlıkları
Madde 32.- Denetim ve denetim destek grup başkanlıkları bir grup başkanı ile yeterli sayıda denetçiden oluşur.
Denetim grup başkanlıkları, Sayıştaya bu Kanun ve diğer hukuki düzenlemelerle verilen denetim, inceleme ve araştırma görevlerini yerine getirir.
Denetim destek grup başkanlıkları, Sayıştaya bu Kanun ve diğer hukuki düzenlemelerle verilen görevlerin etkin bir biçimde yerine getirilmesini sağlamak üzere başkanlıkça verilen görevleri yapar.
Denetçiler, Sayıştay Başkanı veya onun adına grup başkanlarınca kendilerine verilen denetim, inceleme ve araştırma görevlerini, kanun, tüzük, yönetmelik, standart, rehber, el kitabı ve genelgelerdeki esas ve usuller dairesinde yerine getirerek sonucunu bir raporla Sayıştay Başkanlığına bildirmek ve bu Kanunla verilen diğer işleri yapmakla görevlidir.
Denetim ve denetim destek grup başkanlıklarının çalışma esasları ile grup başkanlarının görev ve sorumlulukları bir yönetmelikle düzenlenir.
Denetim ve denetim destek grup başkanlıklarının çalışmalarına yardımcı olmak üzere yeterli sayıda yönetim mensubu görevlendirilir.
Savcılık
Madde 33.– Savcılık Başsavcı ve savcılardan oluşur.
Başsavcı ve savcıların görev ve yetkileri şunlardır:
1.Başsavcı:
a) Savcılığa intikal eden yargı raporlarını, temyiz konusu dosyaları ve diğer işleri savcılara havale eder.
b) İlamların infazını izler ve bu hususla ilgili gerekli işlemleri yapar.
c) Hakkında suç duyurusunda bulunulanların durumlarını izler.
d) Bu Kanunda yazılı süreler içerisinde verilmeyen hesapları takip eder, hesabını ve istenilen bilgi ve belgeleri vermeyen sorumlular ve diğer ilgililer hakkında bu Kanunda belirtilen gerekli işlemleri yapar.
e) Kanunlarla ve Sayıştay Başkanı tarafından verilen diğer görevleri yapar.
2.Savcılar:
a) Kendilerine havale edilen hesaplara ilişkin yargı raporlarını, temyiz konusu dosyaları ve diğer işleri inceleyerek düşüncelerini gerekçeli olarak bildirirler.
b) Oy hakkı bulunmamak üzere yargılamaya katılırlar.
c) Başsavcı tarafından verilen diğer görevleri yerine getirirler.
Savcılık çalışma esas ve usulleri bir yönetmelikle düzenlenir.
Yönetim birimleri
Madde 34.- Sayıştayın yönetim işleri yönetim birimleri tarafından yürütülür.
Yönetim Birimleri Devlet Memurları Kanununda belirtilen kamu görevlilerinden oluşur. Yönetim Mensupları hakkında Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır. Kurulacak yönetim birimlerinin görevleri, bu görevlerin yapılma usulleri, ilgililerin sorumlulukları bir yönetmelikle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Denetim Ve Raporlama
BİRİNCİ BÖLÜM
Denetim ve Denetim Süreci
Denetimin genel esasları
Madde 35.- Denetimin genel esasları şunlardır:
a) Denetim genel kabul görmüş uluslararası denetim standartlarına uygun olarak yürütülen planlı bir faaliyettir.
b) Sayıştay ve denetçi denetim faaliyetini bağımsız ve tarafsız olarak yürütür. Sayıştay denetim görevinin planlanması, programlanması ve yürütülmesinde talimat almaz. Önceliklerini tespit etmede, işini görevine uygun biçimde programlamakta ve yapacağı denetimlere uygun yöntemleri seçmekte serbesttir.
c) Denetimler; sistem tabanlı teknikler, analitik inceleme teknikleri, istatistiki örnekleme ve bilişim sistemlerinin denetimi dahil güncel denetim metodolojilerinin uygulanmasında gerekli özen gösterilerek gerçekleştirilir.
d) Denetim, idarelerin bütün işlem ve faaliyetleri ile iç kontrol sistemlerinin incelenmesini; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasının değerlendirilmesini içerir.
e) Denetim sorumluluklarının etkin bir biçimde yerine getirilmesi için kurum mensuplarının teknik ve mesleki yeterlikleri geliştirilir.
f) Kalite güvencesinin sağlanması için, denetimin her aşaması denetim standartlarına, mesleki ahlak kurallarına, stratejik planlara ve denetim programlarına uygunluğu açısından gözden geçirilir.
Düzenlilik ve performans denetimi
Madde 36.- Denetimler:
A) Düzenlilik denetimi;
a) Kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının tespiti,
b) Kamu idarelerinin mali rapor ve tablolarının güvenilirliği ve doğruluğunun değerlendirilerek görüş bildirilmesi,
c) İdarelerce alınan karar ve yapılan işlemler ile program ve faaliyetlerin kurumsal amaç, hedef, standart, plan ve hukuki düzenlemelere uygunluğunun değerlendirilmesi,
d) Mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin değerlendirilmesi,
suretiyle gerçekleştirilir.
B) Performans denetimi; kamu idarelerinin, kamu kaynaklarının ve kamu idarelerinin faaliyetlerinin etkililiği, ekonomikliği ve verimliliğini değerlendirmek suretiyle gerçekleştirilir.
Bu denetimler sonucunda denetimle ilgili olan yada denetimden kaynaklanan ve açıklanması gerekli görülen diğer hususlar da rapor edilebilir.
Denetim Süreci
Madde 37. - Denetimler;
a) Planlama,
b) Programın yürütülmesi,
c) Sonuçların raporlanması,
d) Raporların izlenmesi,
aşamalarından oluşur.
Denetim ve araştırmaların yerine getirilmesi esas ve usulleri, ilgili hukuki düzenlemeler ile genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları çerçevesinde hazırlanacak yönetmelik, standart, rehber ve el kitaplarında belirtilir.
Silâhlı Kuvvetlerin elinde bulunan Devlet mallarının denetimi
Madde 38.– Silâhlı Kuvvetlerin elinde bulunan Devlet mallarının denetimi, Millî Savunma hizmetlerinin gerektirdiği gizlilik esaslarına uygun olarak bu Kanun da düzenlenen denetim ve raporlama esas ve usullerine göre yapılır. Denetimler sonucu hazırlanan rapor dış denetim genel değerlendirme raporu ile Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Bu denetimin yürütülmesi ve raporlanması sırasında uygulanacak gizlilik esasları Genelkurmay Başkanlığının ve Millî Savunma Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Sayıştay tarafından hazırlanarak Bakanlar Kurulunca kabul edilen bir yönetmelik ile düzenlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Sayıştay Raporları
Dış denetim genel değerlendirme raporu
Madde 39.- Kamu idarelerinin düzenlilik ve performans denetimleri sonucunda denetim grup başkanlıklarınca düzenlenen raporlar, idareler itibarıyla konsolide edilir ve bir örneği Sayıştay Başkanlığınca ilgili kamu idaresine gönderilir. Denetim raporları, kamu idarelerinin üst yöneticisi tarafından, raporun alındığı tarihten itibaren 30 gün içinde cevaplandırılır. Bu cevaplar da dikkate alınarak düzenlenen denetim raporları, Sayıştay dairelerinin görüşleri alınmak üzere raporun ilgili olduğu yılın bitimini takip eden Mayıs ayı sonuna kadar Sayıştay Başkanlığına sunulur. Bu raporlara kamu idarelerinin cevapları da eklenir. Daireler, raporlar hakkındaki görüşlerini Temmuz ayının on beşine kadar Sayıştay Başkanlığına sunar.
Dairelerce görüş bildirilen denetim raporları birleştirilerek dış denetim genel değerlendirme raporu hazırlanır ve Rapor Değerlendirme Kurulunun görüşü alındıktan sonra Sayıştay Başkanınca Genel Uygunluk Bildirimi ile birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Gerekli görülen hallerde dış denetim sonuçları müstakil raporlar halinde de Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Kamu idarelerinin (Kamu iktisadi teşebbüsleri hariç) sermayesinin doğrudan doğruya veya dolaylı olarak yarısından fazlasına sahip bulundukları kuruluş ve ortaklıklarının denetimi, bu idarelerin denetimi ile birlikte gerçekleştirilir ve denetim sonucunda hazırlanan raporlar Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur ve ilgili kamu idarelerine gönderilir.
Faaliyet genel değerlendirme raporları
Madde 40.- Kamu idareleri tarafından gönderilen idare faaliyet raporları, İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan mahallî idareler değerlendirme raporu ve Maliye Bakanlığınca hazırlanan genel faaliyet raporu denetim grup başkanlıklarınca dış denetim sonuçları da dikkate alınarak değerlendirilir.
Bu raporlar hakkında hazırlanan değerlendirme raporları, Sayıştay Başkanı tarafından görüşü alınmak üzere Rapor Değerlendirme Kuruluna gönderilir.
Mahallî idarelerin raporları hariç idare faaliyet raporları, mahallî idareler değerlendirme raporu ve genel faaliyet raporu, hazırlanan Sayıştay değerlendirmeleri de eklenmek suretiyle Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Mahallî idarelerin idare faaliyet raporları hakkındaki Sayıştay değerlendirmelerinin bir örneği İçişleri Bakanlığına, bir örneği de ilgili mahalli idarenin meclisine gönderilir.
Mali istatistikleri değerlendirme raporu
Madde 41.- Maliye Bakanlığınca yayımlanan bir yıla ait malî istatistikler izleyen yılın Mart ayı içinde; hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından denetim grup başkanlıklarınca değerlendirilir.
Bu amaçla düzenlenen değerlendirme raporu, Sayıştay Başkanınca Rapor Değerlendirme Kurulunun görüşü de alındıktan sonra Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur ve Maliye Bakanlığına gönderilir. Bu raporda yer alan değerlendirmelere ilişkin olarak Maliye Bakanı gerekli önlemleri alır.
Kamu iktisadi teşebbüsleri yıllık denetim raporu ve genel rapor
Madde 42.- Denetim grup başkanlıklarınca, kamu iktisadi teşebbüslerinin düzenlilik ve performans denetimi sonucunda hazırlanan yıllık denetim raporları denetlenen kamu iktisadi teşebbüsüne ve bir örneği de ilgili bakanlığa gönderilir. Kamu iktisadi teşebbüsleri, hazırlayacakları cevaplarını varsa yönetim kurullarından yoksa yetkili organlarından geçirmek kaydıyla raporun alındığı tarihten itibaren 45 gün içinde Sayıştaya ve ilgili bakanlığa gönderir. İlgili bakanlıklar bu cevapları kendi görüşleri ile birlikte en geç on beş gün içinde Sayıştaya gönderir.
Bu cevaplar da dikkate alınarak düzenlenen yıllık denetim raporları, ilgili olduğu yılın bitimini takip eden Temmuz ayının on beşine kadar, verilen cevaplar da eklenerek Sayıştay Başkanlığına sunulur. Bu raporlar Sayıştay Başkanı tarafından görüşü alınmak üzere Dairelere gönderilir. Daireler görüşlerini Eylül ayı sonuna kadar Sayıştay Başkanlığına sunar.
Yıllık denetim raporları ile denetlenen kuruluşların yıllık faaliyet sonuçlarını sektör esasına bağlı olarak topluca belirten kamu iktisadi teşebbüsleri genel raporu, Rapor Değerlendirme Kurulunun görüşü alındıktan sonra Aralık ayı sonuna kadar Sayıştay Başkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Genel uygunluk bildirimi
Madde 43.- Sayıştay, merkezi yönetim bütçe kanunu kapsamındaki kamu idareleri için düzenleyeceği genel uygunluk bildirimini, kesin hesap kanun tasarısının verilmesinden başlayarak en geç yetmiş beş gün içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.
Genel uygunluk bildirimi; denetim grup başkanlıklarınca dış denetim raporları, idare faaliyet raporları ve genel faaliyet raporu dikkate alınarak hazırlanır. Uygunluk değerlendirmesinde kesin hesap kanun tasarısında yer alan merkezi yönetim bütçe kanunu uygulama sonuçları, kamu idare hesapları esas alınarak saptanan sonuçlarla karşılaştırılır. Bu karşılaştırmada bunların uygunluk derecesiyle birlikte kamu idare hesaplarını oluşturan mali rapor ve tablolar ile kesin hesap kanun tasarısı ekinde yer alan cetvel ve belgelerin güvenilirliği ve doğruluğu da değerlendirilir. Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulması gereken diğer hususlar da belirtilerek düzenlenen genel uygunluk bildirimi taslakları grup başkanlıklarınca Sayıştay Başkanlığına sunulur.
Bu taslak Sayıştay Genel Kurulunda görüşülerek genel uygunluk bildirimine son şekli verilir.
Kesin hesap kanunu tasarısı ve genel uygunluk bildiriminin Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olması, ilgili yıla ait Sayıştayca sonuçlandırılamamış denetimleri önlemez ve hesapların kesin hükme bağlandığı anlamına gelmez. Genel uygunluk bildiriminin sunulmasından sonra kesin hesaplara ilişkin olarak ortaya çıkacak bulgular ilk genel uygunluk bildirimi ile birlikte ek olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Kesin hesap kanunu tasarılarına, kesin hesapların ait olduğu yılın sonuna kadar kesinleşmiş Sayıştay ilâmlarının yerine getirilme oranını gösteren bir cetvel eklenir.
Diğer raporlar
Madde 44.– Bu Kanunun diğer maddelerinde belirtilen raporlar dışında kalan ve denetim, inceleme ve araştırmalar sonucunda hazırlanan raporlardır. Bu raporlara, daire ve Rapor Değerlendirme Kurulu Sayıştay Başkanı tarafından belirlenen süreler içinde görüş bildirir.
Sayıştay Başkanı, bu raporları gereğine göre Türkiye Büyük Millet Meclisine sunmaya veya ilgili kamu idaresine göndermeye yetkilidir.
Denetim ve araştırmalar sırasında anlam, uygulama veya sonuçları bakımından kamu zararına yol açıcı nitelikte görülen kanun ve diğer hukuki düzenlemeler hakkında da rapor düzenlenebilir. Bu raporlar Sayıştay Genel Kurulunda görüşülür ve karar gereğince ilgisine göre Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur veya ilgili kamu idaresine gönderilir.
Raporların kamuoyuna duyurulması
Madde 45.- Sayıştay raporları, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne veya ilgili kamu idarelerine verildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde Sayıştay Başkanı veya görevlendireceği yetkili tarafından kamuoyuna duyurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetim ve Raporlama İle İlgili Diğer Hususlar
Türkiye Büyük Millet Meclisinden gelen denetim talepleri
Madde 46.- Türkiye Büyük Millet Meclisi araştırma, soruşturma ve ihtisas komisyonlarının kararına istinaden Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının talebi üzerine Sayıştay, talep edilen konuyla sınırlı olmak kaydıyla denetimine tâbi olup olmadığına bakılmaksızın özelleştirme, teşvik, borç ve kredi uygulamaları dahil olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşlarının hesap ve işlemleri ile aynı usule bağlı olarak, kullanılan kamu kaynak ve imkânlarından yararlanma çerçevesinde her türlü kurum, kuruluş, fon, işletme, şirket, kooperatif, birlik, vakıf ve dernekler ile benzeri teşekküllerin hesap ve işlemlerini denetleyebilir. Denetim sonuçları, ilgili komisyonlarda değerlendirilmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulur.
Türkiye Büyük Millet Meclisinden gelen denetim taleplerine öncelik verilir. Bu taleplerin ne şekilde karşılanacağına ilişkin esas ve usuller Sayıştayca düzenlenecek yönetmelikle tespit edilir.
Cumhurbaşkanlığı bu madde kapsamı dışındadır.
Denetimlerde bağımsız dış denetçilerden yararlanma
Madde 47.- Kamu idarelerinin hesap ve işlemleri, Sayıştayca hazırlanacak raporlarda değerlendirilmek üzere bağımsız dış denetçi, yeminli mali müşavirler veya en az on yıl süreyle kamuda denetim elemanı olarak görev yapmış kişilere denetlettirilebilir. Bu denetimler Sayıştay denetçilerinin gözetimi altında Sayıştay denetim esas ve usullerine uygun olarak yürütülür.
Bu denetimlerin yürütülmesi, denetim sonuçlarının Sayıştayca hazırlanacak raporlarda değerlendirilmesi, görevlendirilecek kişilerin belirlenmesi, uyacakları kurallar ve diğer hususlara ilişkin esas ve usuller hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Diğer denetim raporlarından yararlanma
Madde 48.- Sayıştay denetimleri sırasında denetlediği kamu idarelerinin iç denetim, teftiş ve kontrol birimlerinin raporlarından yararlanır.
Sayıştay, kendi kuruluş kanunları veya ilgili diğer hukuki düzenlemeler uyarınca hesap ve işlemlerini bağımsız dış denetçilere denetlettiren kamu idarelerinin denetimini, bu dış denetim raporlarından da yararlanarak gerçekleştirir.
Uzman çalıştırma
Madde 49.- Sayıştay Başkanı, denetimler sırasında gerekli görmesi halinde, meslek mensuplarıyla birlikte Sayıştay dışından uzman çalıştırmaya yetkilidir. Sayıştay dışından uzman görevlendirilme esas ve usulleri yönetmelikle düzenlenir.
Kamu idareleri, Sayıştay Başkanı tarafından gerekli görülen uzman personeli Sayıştay Başkanlığı emrine geçici olarak göndermek ve gereken her türlü yardımı sağlamakla yükümlüdürler. Bu şekilde görevlendirilenler, görevli oldukları sürece kurumlarından izinli sayılır ve aylık, tazminat, yan ödeme ile diğer özlük ve sosyal haklarından yararlanmaya devam eder. Bu personele görevleri süresince (20.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak tutarda aylık ek ödemede bulunulur. Bir aydan kısa süreli görevlendirmeler için kıst hesaplama yapılır. Bu ödemeler damga vergisi hariç herhangi bir kesintiye tabi tutulmaz. 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre ödeme yapılması gereken hallerde, aynı kanunun 33 üncü maddesinin (b) bendinde sayılanlar için öngörülen harcırah ödenir.
Kamu idareleri görevlileri haricinde uzman çalıştırılması hizmet alımı şeklinde gerçekleştirilir.
Bu madde ve bu Kanunun 47 nci madde hükümlerine göre yapılacak hizmet alımları 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin (b) bendi kapsamında kabul edilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Yargılama
BİRİNCİ BÖLÜM
Yargı Raporu ve Daire İlâmları
Yargı raporu
Madde 50.- Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında denetçiler tarafından kamu zararına yol açan bir husus tespit edildiğinde sorumluların savunmaları ve gerekli görülen diğer ilgililerin de yazılı açıklamaları alınarak yargı raporu düzenlenir. Tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap vermeyen sorumluların savunmaları ile diğer ilgililerin yazılı açıklamaları dikkate alınmaz.
Yargı raporları dairelerde yargılanmak üzere eki belgelerle birlikte Sayıştay Başkanlığına sunulur.
Yargı raporlarının dairelerce incelenmesi ve yargılanması
Madde 51.- Daire başkanları dairelerine verilen yargı raporları hakkında savcılığın yazılı düşüncesini alır.
Savcılıktan gelen yargı raporları daire başkanınca düşüncesi bildirilmek üzere üyelere verilir. Üyeler kendilerine verilen yargı raporları üzerinde gerekli incelemeyi yaparak yargılanmak üzere Daire Başkanlığına geri verir.
Üyelerin yazılı düşüncesi üzerine dairece, raporda konu edilen ve yasal düzenlemelere uygun olmayan hesap ve işlemlerin yargılanmasına başlanır.
Yargılama sırasında savcı da hazır bulunarak düşüncesini bildirir.
Hüküm ve tutanaklar
Madde 52.- Daireler tarafından yapılan yargılama sonucunda; hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna veya yasal düzenlemelere uygun olmayan hesap ve işlemlerden doğan kamu zararının sorumlulardan tazminine hüküm verilir. Bu hükümler dışında, gerekli görülen hususların ilgili mercilere bildirilmesine karar verilebilir.
Verilen hüküm ve kararlar tutanağa bağlanarak daire başkanı ve üyeler tarafından imzalanır.
İlâmlar
Madde 53.- Mahkeme kurulu tarafından gerekçeli olarak düzenlenen ilâm müsveddeleri imzalandıktan sonra gereği kadar ilam çıkarılır. İlâmlardan ikişer nüshası daire başkanı ve üyeler tarafından imzalandıktan sonra, imzalı nüshalardan birisi dairede alıkonulup diğeri ve imzasız nüshaları rapor dosyası ile birlikte Sayıştay Başkanlığına verilir. Bu ilamlar ilgili daire başkanlığınca Sayıştay mührü ile mühürlenip imza edildikten sonra mahkeme kurulu tarafından imzalı nüshası Sayıştay Başkanlığınca saklanır.
Sayıştayca verilen ilamlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.
İlamların tebliği, tavzihi ve düzeltilmesi
Madde 54.- Sayıştay ilamları; sorumlulara, sorumluların bağlı olduğu kamu idarelerine, raporu düzenleyen denetçiye ve Savcılığa tebliğ edilir.
İlamlar ilgili muhasebe birimi ile gerekli görülerek yazılı açıklamaları alınan diğer ilgililere bilgi için gönderilir.
Taraflardan her biri Sayıştay daireleri veya temyiz kurulundan verilen kararlar müphem ise tavzihini yahut tarafların adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaları sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesini isteyebilirler
Tavzih veya düzeltme dilekçeleri karşı taraf sayısından bir nüsha fazlasıyla verilir.
Kararı vermiş olan daire işi inceler ve lüzum görürse dilekçenin bir nüshasını, tayin edeceği süre içerisinde cevap vermek üzere, diğer tarafa tebliğ eder. Cevap iki nüsha olarak verilir; bunlardan birisi tavzih veya düzeltmeyi isteyen tarafa gönderilir.
Görevli daire veya kurulun bu husustaki kararı taraflara tebliğ olunur.
Tavzih, kararın yerine getirilmesine kadar istenebilir.
İlâmların infazı
Madde 55.- Sayıştay ilâmları kesinleştikten sonra üç ay içerisinde yerine getirilir. İlam hükümlerinin yerine getirilmesinden, ilamların gönderildiği kamu idarelerinin üst yöneticileri sorumludur.
İlamlarda gösterilen tazmin miktarı kanuni faize tabi tutularak, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunur. Tazmin miktarlarına uygulanacak faizin başlangıç tarihi, olay ve işlemlerin niteliklerine göre genel hükümler doğrultusunda dairelerce kararlaştırılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Kanun Yolları
Temyiz mercii ve temyiz sebepleri
Madde 56.- Sayıştay dairelerince verilen ilâmlar Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz olunur. Bu kurulca verilen kararlar kesindir.
Sayıştay dairelerinin ilâmları;
a) Kanuna aykırılık,
b) Yetkiyi aşmak,
c) Yargılama usullerine riayet etmemek,
gibi sebeplerle, 54 üncü madde gereğince kendilerine ilam tebliğ edilenler tarafından temyiz olunabilir.
Temyiz süresi ilgiliye ilâmın tebliğinden itibaren altmış gündür.
Temyiz isteği
Madde 57.- Temyiz isteği dilekçe ile yapılır. Dilekçeye ilgililer tarafından itirazlarını ispat edecek belgeler bağlanır. Temyiz evrakının suretleri karşı tarafın sayısınca verilir.
Temyiz dilekçesiyle buna bağlı evrak karşı tarafa tebliğ olunur. Tebliğden itibaren otuz gün içinde cevap verilebilir. Bu cevaplar da temyiz edene tebliğ olunur. Temyiz eden de buna on beş gün içinde cevap verebilir. Bu cevaplar da karşı tarafa tebliğ olunur. Buna da on beş gün içinde cevap verilebilir.
Temyiz dilekçesinin verileceği yerler, temyiz isteğinin karara bağlanması
Madde 58.- Temyiz dilekçesi ve lâyihalar Sayıştay Başkanlığına verilir. Merkezde bulunmayanlar, temyiz dilekçelerini, Sayıştaya gönderilmek üzere bulundukları yerin en büyük mülkiye memuruna da verebilirler. İlgililer isterlerse evrakın alındığına dair kendilerine bir alındı verilir.
Cevaplar alındıktan sonra veya taraflardan biri süresi içinde karşılık vermediği takdirde temyiz incelemesi yapılarak karara bağlanır.
Taraflar yazı ile isterler veya Temyiz Kurulu lüzum görürse tarafları veya bir tarafı davet ederek savunmalarını dinler ve açıklama isteyebilir.
Temyiz Kurulu kararı
Madde 59.- Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, kaldırır ya da bozar. Bozma halinde evrak yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren daireye gönderilir.
Daire ilk kararında diretir ve bu diretme üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı verilirse daire bu karara uymak zorundadır.
Temyiz Kurulunun tazmin hükmünün kaldırılmasına ilişkin kararları, temyiz konusu ilâm maddesindeki bütün sorumluları kapsar.
Yargılamanın iadesi
Madde 60.- Sayıştayın kesin hükümleri hakkında, 54 üncü madde gereğince kendilerine ilam tebliğ edilenler tarafından yargılamanın iadesi istenebileceği gibi Sayıştay dairelerince de doğrudan doğruya buna karar verilebilir.
Yargılamanın iadesi sebepleri şunlardır:
a) Hesapta maddi hata, isim yanlışlığı veya eksikliği bulunması, noksanlık veya mükerrerlik olması,
b) İbraz edilen belgede sahtecilik bulunup da hükme etki yapmış olması,
c) Denetleme veya yargılama sırasında görülmeyen yanlış veya usulsüz bir işlemin hükümden sonra meydana çıkmış olması,
d) Hükme tesir edebilecek bazı belgelerin denetleme ve yargılama sırasında bulunmayıp, hükümden sonra meydana çıkması,
e) Hükme esas tutulan bir ilâmın bozulma suretiyle ortadan kalkmış olması,
f) Bilirkişi veya uzmanın gerçeğe aykırı raporlar düzenlediğinin mahkemelerce belirlenmesi.
Yargılamanın iadesi isteminde bulunma süresi ilâmın tebliği tarihinden itibaren beş yıldır.
Yargılamanın iadesi isteminde bulunmak icrayı alıkoymaz. İade dilekçesini inceleyen daire, gerekli gördüğü takdirde, kanunen geçerli teminat karşılığında, icranın geciktirilmesine karar verebilir.
Yargılamanın iadesi istemi, hükmü veren dairece incelenir ve ilk olarak yargılamanın iadesi lüzumuna karar verilir. Bu karardan sonra iade olunan hususlara inhisar etmek şartıyla yargılama yapılır.
Türkiye Büyük Millet Meclisince kesin hesabın onanmış olması şahıs borçlarına etkili değildir.
Karar düzeltilmesi
Madde 61.- Temyiz Kurulu kararları hakkında, 54 üncü madde gereğince kendilerine ilam tebliğ edilenler, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler:
a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması,
b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması,
c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekarlığın ortaya çıkmış olması,
d) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması.
Karar düzeltilmesi istem ve incelenmesi temyiz şekil ve usulleri dairesinde yürütülür.
Temyiz Kurulu, karar düzeltilmesi isteminde ileri sürülen sebeplerle bağlıdır. Karar düzeltilmesi istemi, kesin hükmün yerine getirilmesine engel değildir. Verilen karar, ilgililere tebliğ edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yargılamaya İlişkin Diğer Hususlar
İçtihadın birleştirilmesi
Madde 62.- Aynı konu hakkında dairelerce veya Temyiz Kurulunca verilen ilâmlar birbirine aykırı ise, Sayıştay Başkanı bu ilâmları içtihadın birleştirilmesi için Genel Kurula gönderir.
Sayıştay Başkanı birleşmiş içtihadın değiştirilmesi için de istemde bulunabilir.
İçtihadın birleştirilmesi ve değiştirilmesi kararları Resmi Gazete de yayınlanır. Sorumluları ve kamu idarelerini bağlar.
Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlık hali
Madde 63.- Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevlere ilişkin bir işlem dolayısıyla aynı mevzuatın yorumunda, Sayıştayın ve Danıştayın kesinleşmiş kararları arasında uyuşmazlık bulunduğu hakkında, 54 üncü madde gereğince kendilerine ilam tebliğ edilenlerin 60 ıncı maddedeki esas ve usuller dairesinde başvuruları üzerine uyuşmazlığın bulunduğu tespit edilirse, Sayıştay kararı yargılamanın iadesi yoluyla görüşülerek uyuşmazlık Danıştay kararı doğrultusunda giderilir.
Uyuşmazlığın bulunmadığı hakkındaki Sayıştay kararına karşı 54 üncü madde gereğince kendilerine ilam tebliğ edilenler tarafından Danıştaya başvurulduğu takdirde, bu hususa ilişkin Danıştay kararına uyulur.
Uyuşmazlığın mevcut olmadığı tespit edilinceye kadar Sayıştay ilamının yerine getirilmesi durdurulur.
Hüküm bulunmayan haller
Madde 64.- Bu Kanunda yargılama usulüne ilişkin hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
BEŞİNCİ KISIM
Mali Hükümler, Personel ve Özlük İşleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Bütçe, Mali, Sosyal ve Diğer Haklar
Bütçe
Madde 65.- Sayıştay, genel bütçe içinde kendi bütçesiyle yönetilir.
Sayıştay Başkanlığı bütçesini Eylül ayı sonuna kadar doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar ve bir örneğini de Maliye Bakanlığına gönderir.
Sayıştay Bütçesinin ita amiri Sayıştay Başkanıdır.
Çeşitli kanunların Bakanlar Kurulu Kararına lüzum gösterdiği işlerden Sayıştay hizmetleriyle ilgili olanlar, Sayıştay Genel Kurulunun idari işler niteliğindeki kararlarıyla yürütülür.
Sayıştayın muhasebe işleri Sayıştay muhasebe birimince yürütülür.
Meslek mensuplarının özlük hakları
Madde 66.- Aylık, ödenek, mali, sosyal, teminat, emeklilik ve diğer özlük hakları bakımından;
a) Sayıştay Başkanı, daire başkanları ve üyeleri, sırasıyla, Yargıtay Birinci Başkanı, daire başkanları ve üyeleri,
b) Yukarıdakiler dışında kalan Sayıştay meslek mensupları kıdem, sınıf ve derecelerindeki birinci sınıf, birinci sınıfa ayrılmış, ikinci sınıf ve üçüncü sınıf hakim ve savcılar,
hakkındaki hükümlere tabidir.
Denetçi yardımcıları, hakim ve savcı adayları gibi aylık ve ek ödeme alırlar.
Bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Sayıştay meslek mensupları hakkında 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Sayıştay meslek mensuplarının birinci sınıfa ayrılma şart ve yöntemleri, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununda belirtilen esaslara uygun olarak Sayıştay Genel Kurulunca belirlenir.
Yüksek Denetim Tazminatı
Madde 67.- Meslek mensuplarına Sayıştay Başkanına ödenen aylık (gösterge ve ek gösterge dahil) ve yargı ödeneği toplamının aylık brüt tutarının, % 50 si yüksek denetim tazminatı olarak ödenir.
Sayıştay yönetim mensuplarına(sözleşmeli personelin sözleşme ücretlerine ek olarak) birinci fıkrada belirtilen aylık brüt tutarın % 25 ine kadar ek tazminat verilir. Yönetim mensuplarına ödenen bu tazminatın görev, unvan ve dereceler itibariyle nasıl uygulanacağına ilişkin esas ve usuller Sayıştay Genel Kurulunca belirlenir.
Bu tazminat ödemeleri herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.
İKİNCİ BÖLÜM
Disiplin Suç ve Ceza İşleri
Disiplin suç ve cezaları
Madde 68.- Meslek mensuplarına uygulanacak disiplin suç ve cezaları hakkında 2802 sayılı Hakim ve Savcılar Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Sayıştay Başkan ve üyeleri hakkında disiplin kovuşturması
Madde 69.- Sayıştay daire başkanları ve üyelerinin görevlerinin vakar ve şerefi ile bağdaşmayan veya hizmetin aksamasını mucip olan hal ve hareketleri görülür veya öğrenilirse, Sayıştay Başkanı durumu inceledikten sonra sonucuna göre, haklarında disiplin kovuşturması yapılır.
Sayıştay Başkanının yukarda yazılı hal ve hareketlerinin görülmesi veya öğrenilmesi halinde, Yüksek Disiplin Kurulu Başkanı, olayı Yüksek Disiplin Kuruluna intikal ettirir.
Yüksek Disiplin Kurulu, eldeki bilgi ve delillere ve isnat olunan hal ve hareketin mahiyetine göre disiplin kovuşturması yapılmasına yer olup olmadığını takdir eder. Kurul, disiplin kovuşturması yapılmasına karar verirse, kurul dışındaki daire başkanları ve üyeler arasından seçeceği üç kişiyi soruşturma yapmakla görevlendirir.
Soruşturmayı yapmakla görevlendirilenler, ilgiliye isnat olunan hal ve hareketi bildirerek savunmasını alırlar; lüzum gördükleri kimseleri yeminle dinler, konu ile ilgili bilgileri toplar ve sübut delillerini tespit ederler. Bütün kamu idareleri ile gerçek ve tüzel kişiler, sorulan hususlara cevap vermek ve diğer istekleri yerine getirmek zorundadırlar. Soruşturmayı yapanlar, yaptıkları soruşturmaları ve elde ettikleri bilgi ve delilleri gösteren ve bunlara göre disiplin cezaları verilmesine yer olup olmadığı hakkındaki kanaatlerini belirten bir rapor hazırlayıp müsbit evrak ve belgeleri bu rapora bağlıyarak Yüksek Disiplin Kuruluna verirler.
Kurul başkanı, soruşturma sonucunu ilgiliye yazılı olarak bildirir ve on günden az olmamak üzere tayin edeceği süre içinde yazılı savunmasını vermeye kendisini davet eder. Kurul başkanı, soruşturma dosyasını Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinden birine havale eder. Kurul, işi evrak üzerinde inceler ve gerekirse soruşturmanın genişletilmesine ve derinleştirilmesine karar verir. İlgili, bu dosyayı raportörün önünde inceleyebilir.
Yüksek Disiplin Kurulu, isnat olunan hal ve hareketi sabit görmezse dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verir. Kurul bu hal ve hareketleri sabit gördüğü takdirde bunların mahiyetine ve ağırlığına göre ilgilinin uyarılmasına veya görevine son verilmesine karar verir. İlgilinin uyarılmasına karar verildiği takdirde, kurul kararı Sayıştay Başkanı tarafından ilgiliye tebliğ edilir. Karar, Sayıştay Başkanı hakkında ise, Yüksek Disiplin Kurulu Başkanınca tebliğ olunur.
Yüksek Disiplin Kurulunca hizmet süresine göre istifa etmeye yahut emekliliğini istemeye davete karar verilmesi halinde, olay en geç bir hafta içinde bir defa da Sayıştay Genel Kurulunda görüşülür. Bir haftalık müddet, kanuni tatillere ve 79 uncu madde gereğince çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa, bu tatillerin bitimi tarihinden başlar. Genel Kurul, Yüksek Disiplin Kurulu kararını ya onaylar veya ilgilinin uyarılmasına karar verir. Bu halde Genel Kurul, hastalık, geçici görev ve izin gibi kanuni sebeplerle vazife başında bulunamayan üyeler dışındaki üyelerin tamsayısı ile toplanarak üçte iki çoğunlukla karar verir. Hakkında kovuşturma yapılan üye toplantıya katılamaz. Genel Kurul kararı ilgiliye yukarda açıklanan esaslar dairesinde tebliğ edilir.
İlgili, emekliliğini istemeye veya istifa etmeye davete dair olan karara, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde uymazsa istifa etmiş sayılır. Bir aylık süre için ilgili izinli sayılır.
İlgili görevine son verilmesi kararına tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde uymazsa istifa etmiş sayılır. Bir aylık süre için ilgili izinli sayılır.
Sayıştay Başkan ve üyeleri hakkında ceza kovuşturması
Madde 70.- Sayıştay Başkanı, daire başkanları ve üyelerden birinin görevi ile ilgili veya görev sırasında işlediği bir suçtan dolayı Sayıştay Genel Kurulunca seçilecek üç daire başkanı ve iki üyeden kurulu bir heyet tarafından ilk kovuşturulması yapılarak hazırlanacak fezleke ile sair evrakı yargılamanın lüzum veya men'ine karar alınmak üzere Daireler Kuruluna verilir. Bu Kurulun vereceği yargılamanın men'ine dair olan karar kendiliğinden ve yargılamanın lüzumuna ilişkin üçte iki çoğunlukla verilen karar itiraz üzerine Sayıştay Genel Kurulunca incelenir. İtiraz süresi kararın tebliği tarihinden itibaren on beş gündür. Genel Kurulca verilen yargılamanın men'ine dair karar kesindir. Yargılamanın lüzumuna ilişkin karar üçte iki çoğunlukla alınır.
Soruşturma kurulunun seçimine ilgililer ve yargılamanın lüzum veya men'i kararı görüşmelerine soruşturma kurulu üyeleri ile ilgililer katılamaz.
Yukarıdaki fıkrada yazılı olanların görev sırasında görevle ilgisi bulunmayan şahsi bir suç işlemeleri halinde yargılamanın men veya lüzumuna karar verilmesi işlemi bu maddede yazılı usuller dairesinde yürütülür.
Daireler Kurulu kararları şahsi davacılar varsa onlara da tebliğ olunur.
Yargılamanın lüzumuna dair verilen kesin karar üzerine dosya Anayasa Mahkemesine tevdi olunur.
Bunların görevleri dışında şahsi bir suç işlemeleri halinde yapılacak kovuşturmada Yargıtay üyelerinin şahsi suçlarının kovuşturmasına ilişkin hükümler uygulanır.
Sayıştay Başkan ve üyeleri dışındaki meslek mensupları hakkında disiplin kovuşturması
Madde 71.- Sayıştay Başkan ve üyeleri dışındaki Sayıştay meslek mensuplarının;
a) Meslekin vakar ve şerefi ile bağdaşamayan;
b) Hizmetin veya görevlerinin aksamasını mucip olan, çalışma düzenini veya disiplini bozan hal ve hareketleri görülmesi veya öğrenilmesi üzerine Sayıştay Başkanı durumu inceledikten sonra sonucuna göre haklarında bu kanun hükümleri uyarınca disiplin kovuşturması yapılmak üzere Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kuruluna bildirir.
Bu kurul eldeki bilgi ve karinelere ve isnat olunan hal ve hareketin mahiyetine göre disiplin kovuşturması yapılmasına lüzum olup olmadığını takdir eder.
Kovuşturma yapılmasına karar verilirse, kurulca kurul dışından seçilecek bir üyenin başkanlığında bir uzman denetçi ile bir başdenetçi veya raportörden teşekkül eden kurul tarafında soruşturma yapılır.
Soruşturma şekli ve raporun verilmesi, rapor üzerinde Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulunca yapılacak işlemle diğer hususlar hakkında 69 uncu maddede yazılı hükümler uygulanır.
Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulunca dosya üzerinde gizli olarak yapılan inceleme ve görüşme sonunda isnat olunan hal ve hareket sabit görülmezse dosyanın işlemden kaldırılmasını, bu hal ve hareket sabit görüldüğü takdirde 68 inci maddede yazılı disiplin cezalarından birinin verilmesini karar altına alır.
Sayıştay Başkan ve üyeleri dışındaki meslek mensupları hakkında ceza kovuşturması
Madde 72.- Sayıştay Başkan ve üyeleri dışındaki meslek mensuplarının görevleriyle ilgili veya görev sırasında bir suç işlemesi halinde Sayıştay Başkanı tarafından görevlendirilecek bir üyenin Başkanlığında bir Uzman Denetçi, bir Başdenetçi veya Raportörden teşekkül eden bir Kurul ilk soruşturmayı yaparak düzenleyeceği fezlekeyi Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kuruluna verir. Bu Kurul yargılamanın lüzumuna veya men'ine karar verir.
Karar sanığa, varsa şikayetçiye tebliğ edilir. İlgililerin, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karara itirazları halinde dosya bir defa da Yüksek Disiplin Kurulunda incelenir. Bu Kurulca da yargılamanın lüzumuna karar verilirse dosya Yargıtay'a tevdi olunur. Kurulca verilen kararlar ilgililere tebliğ edilir. Yargılama Yargıtayın görevli ceza dairesinde yapılır.
Bunların kişisel suçları hakkında, Adalet Bakanlığı merkez kuruluşunda görevli hakim ve savcıların kişisel suçlarının soruşturma ve kovuşturmasına ilişkin hükümler uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Meslek Mensuplarına İlişkin Diğer Hususlar
Sayıştay Başkan ve üyelerinin teminatı
Madde 73.- Sayıştay Başkanı ve üyeleri azlolunamaz ve 69 uncu madde hükmü saklı kalmak kaydıyla kendileri istemedikçe 65 yaşından önce emekliye ayrılamaz.
Memuriyetten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı kesin hüküm giymiş olanların görevleri kendiliğinden, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği tam teşkilatlı resmi sağlık kurulu raporuyla kesin olarak anlaşılanların da Sayıştay Genel Kurul kararıyla görevleri sona erer.
Meslek mensuplarının teminatı ve işten el çektirme
Madde 74.- Sayıştay meslek mensuplarının görevlerine, bu kanunda yazılı haller dışında son verilemez. Aylık ve diğer hakları elinden alınamaz. Meslek mensupları için tesis edilmiş sınıflardan başka bir sınıftaki görevde çalıştırılamazlar.
Ancak, sağlık bakımından görevlerini yerine getiremeyecek durumda oldukları tam teşekküllü Resmi Sağlık Kurulu raporuyla anlaşılanlarla, bulundukları derecede yaş haddini doldurdukları halde bir üst dereceye yükselemeyenlerin görevine Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulu kararı ve Sayıştay Başkanının onayıyla son verilir.
Haklarında disiplin veya ceza kovuşturması yapılmasına karar verilen raportör, uzman denetçi, başdenetçi, denetçi ve denetçi yardımcılarının görevleri başında kalmalarında soruşturmanın veya hizmetin gereği bakımından sakınca görülürse, Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulu kararıyla geçici bir süre için işten el çektirilebilir.
İşten el çektirme ve tekrar işe başlatma ve bunlarla ilgili diğer hususlar hakkında Hakimler ve Savcılar Kanununun görevden uzaklaştırma ile ilgili hükümleri uygulanır.
Meslek mensuplarının sicilleri
Madde 75.- Sayıştay Başkanı ve üyeler dışındaki meslek mensuplarının sicilleri her takvim yılı sonunda, kişisel ve mesleki nitelikleri, kanun ve nizamlara saygı dereceleri, göreve uyabilme yetenekleri, bulundukları görevlerdeki başarı durumları ve verimlilik notları göz önünde tutularak yükselmeye yeterli olup olmadıklarını belirtecek şekilde;
a) Bölüm başkanları ve grup başkanları hakkında ilk derecede ilgili Başkan Yardımcısı, ikinci derecede Sayıştay Başkanı,
b) Başraportörler hakkında ilk derecede ilgili kuruldan bir üye, ikinci derecede ilgili kurul başkanı,
c) Raportörler hakkında ilk derecede ilgili daireden bir üye, ikinci derecede ilgili Daire Başkanı,
d) Uzman denetçiler, başdenetçiler, denetçiler, denetçi yardımcıları ile denetçi yardımcısı adayları hakkında, ilk derecede ilgili olduğu Grup Başkanı, Başraportör veya raportör; ikinci derecede, dairelerde ve kurullarda görevli olanlar için ilgili Daire Başkanı veya Kurul Başkanı, diğer yerlerde görevli olanlar için ise denetimden sorumlu Başkan Yardımcısı,
e) Başsavcı için ilk derecede bir Daire Başkanı ikinci derecede Sayıştay Başkanı, savcılar için birinci derecede başsavcı,ikinci derecede bir üye,
tarafından düzenlenir.
Birinci ve ikinci derece sicilleri arasında aykırılık olması halinde, Sayıştay Başkanın verdiği sicil geçerlidir.
Ayrıca, yerinde inceleme sonucunda yerinde inceleme ekip başkanı tarafından ekibindeki görevliler hakkında sicil düzenlenir.
Siciller meslek mensuplarına Sayıştay Başkanı tarafından her yıl sonunda gizli bir yazı ile bildirilir.
Üç defa üst üste olumsuz sicil alan meslek mensuplarına, Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulunun kararı ve Sayıştay Başkanının onayı üzerine emekliliklerini istemeleri veya istifa etmeleri bildirilir. Bir ay içinde bu davete uymayanlar istifa etmiş sayılırlar.
Yukarıda öngörülen hususların uygulama şekli yönetmelikle düzenlenir.
Başka görev yasağı
Madde 76.- Özel bir kanun ile olmadıkça Sayıştay mensupları kamu idarelerinde ve özel kişiler yanında paralı veya parasız hiçbir görev alamazlar.
Bu maddeye aykırı hareket edenler istifa etmiş sayılır. Bu husus disiplin kurullarınca karara bağlanır. Genel hükümler saklıdır.
Ancak, kooperatif şirketleri ve hayır kurumlarının yönetim kurullarında görev alanlar, ilmi ve mesleki araştırma ve yayınlarda bulunanlar, Sayıştay Başkanlığının bilgisi dahilinde davet olundukları milli ve milletlerarası kongre, konferans ve toplantılara katılanlar için bu madde hükümleri uygulanmaz.
Sayıştay meslek mensupları, Sayıştay Başkanının izniyle üniversite veya diğer eğitim ve öğretim kurumlarında ders verebilir ve kamu idarelerinde görev alabilir.
Kamu idarelerinde görev alıp da Sayıştaya geri dönmek isteyenler, Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulunun olumlu görüşü üzerine, Sayıştay Başkanının onayı ile yeniden atanabilirler. Bunların kurum dışında görevli oldukları sürenin üçte ikisi meslekte geçmiş gibi değerlendirilir. Bu kişiler görev yaptıkları idarenin denetiminde üç yıl süre ile görevlendirilmez.
Yabancı ülkelere gönderilme
Madde 77.- Sayıştay meslek mensupları bilgi ve görgülerini artırmak veya meslekleriyle ilgili araştırma yapmak veya kurs ve öğrenim görmek için yabancı ülkelere iki yılı aşmamak üzere gönderilebilir.
Yabancı ülkelere gönderilenlerin mali hakları, yükümlülükleri, giderlerinin karşılanması, aylık ve ödeneklerinin transferi konularında Hakimler ve Savcılar Kanunu hükümleri uygulanır.
Bu Kanun hükümlerine göre yabancı ülkelere gönderilenlerin derece yükselmeleri, kademe ilerlemeleri, emeklilik, aylık, ödenek ve diğer bütün özlük hakları ile yükümlülükleri devam eder.
Eğitim
Madde 78.- Sayıştay, ulusal veya uluslararası alanda, denetim ve diğer faaliyetleri ile ilgili eğitim hizmetleri verebilir. Eğitim hizmetlerinden yararlanma, bu hizmetlerin ücretlendirilmesi, elde edilen gelirlerin özel bir hesaba kaydedilerek eğitim amaçlı hizmetlerde kullanılması ve diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Bu kanuna göre ders, kurs, seminer gibi eğitim faaliyetleri ile görevlendirilenlere 1000, Sayıştay mensuplarından kurum içinde görevlendirilenlere ise 500 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan miktar üzerinden ders saat ücreti ödenir.
Eğitim hizmetlerinde uzman görevlendirilmesi halinde bu Kanunun 49 uncu maddesinde belirtilen esas ve usullere göre görevlendirme ve ödeme yapılır.
Çalışmaya ara verme
Madde 79.- Sayıştay Genel Kurulu, Temyiz Kurulu, Daireler Kurulu, Rapor Değerlendirme Kurulu ve daireler her yıl Temmuz ayının yirmisinden Eylül ayının altısına kadar çalışmaya ara verir. Bu müddet içinde Sayıştaya gelecek ivedili işlere bakmak ve gereken kararları vermek üzere sıra ile bir daire çalışmaya devam eder.
Çalışmaya ara verme süresince Daireler Kuruluna ilişkin görevlerden gecikmesinde sakınca görülenler görevli daire tarafından yerine getirilir (70 inci madde hükmü saklıdır).
Gerektiğinde Sayıştay Başkanı çalışmaya ara verme süresi içinde daire ve kurulları toplantıya çağırabilir.
Ara verme süresi içinde görevli Daire Başkan ve üyeleri yılın diğer aylarında aynı müddetle izinlerini kullanabilirler.
Kıyafet
Madde 80.- Sayıştay meslek mensuplarının resmi kıyafetleri ile bunların giyilme yer ve zamanları yönetmelikle düzenlenir.
Kadro cetvelleri
Madde 81.- 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Sayıştay Başkanlığı kadrolarına ilişkin cetvelleri, ekli ( I ) ve (II) sayılı cetveller ile değiştirilmiştir.
ALTINCI KISIM
Diğer Hükümler
Belgelerin saklanması
Madde 82.- Hesap ve işlemler ile ilgili olarak Sayıştaya verilen her çeşit bilgi ve belgelerin saklanma ve iade süreleriyle yok edilme usulleri hakkında Maliye Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Sayıştayca hazırlanacak yönetmelikte yer alan esaslar uygulanır.
Suç teşkil eden fiiller
Madde 83.- Denetim ve araştırmalar sırasında suç teşkil eden bir fiile rastlandığı takdirde, ilgili denetçi tarafından deliller tespit edilerek durum, Sayıştay Başkanlığına bildirilir. Sayıştay Başkanının görevlendireceği dairece kamu davası yönünden kovuşturma yapılmasına karar verilmesi halinde gereği yerine getirilmek üzere toplanan ilk deliller sorumluların bağlı olduğu kamu idaresine ve Cumhuriyet Savcılığına gönderilmek üzere Sayıştay Savcılığına verilir.
Genel mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştayın, denetim ve hükme bağlamasına engel değildir. Bu maddenin uygulanması ile ilgili hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Uluslararası ilişkiler
Madde 84.– Sayıştay Başkanı, bu Kanun hükümleri çerçevesinde Sayıştayın görev alanına giren konularda, Türkiye’nin dış politikasına uygun olarak yabancı ülkelerle veya ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği veya anlaşma yapmaya, mübadele programları hazırlamaya, bunların uygulanmasına ilişkin işlemleri yürütmeye ve gerekli koordinasyonu sağlamaya yetkilidir.
Bölge birimleri
Madde 85.- Sayıştay Başkanı İstanbul, İzmir, Antalya, Samsun, Gaziantep ve Erzurum illerinde denetim grup başkanlıkları kurabilir. Bu birimlerin çalışma esas ve usulleri, buralara yapılacak görevlendirmeler ve diğer hususlar Sayıştay tarafından hazırlanacak ve Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen bir yönetmelikle düzenlenir.
Bu denetim birimlerinde görevlendirilen Sayıştay meslek mensuplarına lojman tahsis edilir. Bu amaçla konut alınması veya kiralanması için bütçeye yeteri kadar ödenek konulur.
Sayıştayın denetlenmesi
Madde 86.- Sayıştayın denetlenmesi, her yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı tarafından görevlendirilen ve gerekli mesleki niteliklere sahip denetim elemanlarından oluşan bir komisyon tarafından, hesaplar ve bunlara ilişkin belgeler esas alınarak yapılır.
Yetki
Madde 87.- Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaya Sayıştay Başkanı yetkilidir.
Kaldırılan hükümler
Madde 88.- Bu Kanunun geçici maddelerindeki hükümleri saklı kalmak kaydıyla;
a) 21 Şubat 1967 tarih ve 832 sayılı Sayıştay Kanunu ile ek ve değişiklikleri,
b) Diğer kanunların bu Kanundan ve Sayıştay denetiminden muafiyet tanıyan hükümleri ile bu Kanuna aykırı hükümleri, yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1.- Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan Sayıştay raporlarının Mecliste görüşülme esas ve usulleri Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde belirtilir.
Ancak bu değişiklik yapılıncaya kadar Sayıştay Kanununun çeşitli maddelerinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacağı belirtilen raporlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülerek Türkiye Büyük Millet Mec